Input voor Coalitieakkoord - Thema 8 en 10

Thema 8 – Duurzaamheid, klimaat en energietransitie & Thema 10 - Mobiliteit

Deze inbreng van Partij voor de Dieren is een gecombineerde inbreng over thema 8 en thema 10, die beide in de bespreking beoogde coalitie van 18 april 2026 zijn behandeld. Voorop complimenten en dank voor het noemen van dierenleed en dieronvriendelijke activiteiten voorkomen in onze gemeente.

Klimaat
“De doelstelling om in 2040 klimaatneutraal te zijn wordt behouden als ambitie en als beleidsmatige stip op de horizon. Daarbij is expliciet benoemd dat de realisatie afhankelijk is van haalbaarheid, betaalbaarheid en draagvlak onder inwoners, en dat deze factoren richtinggevend zijn in de verdere uitwerking. “. Gelukkig is de doelstelling van 2040 wel als doelstelling zonder voorwaarden in het resultaat van het schrijfduo gekomen. Helaas wordt er door de partijen vastgehouden aan 2040.

De Partij voor de Dieren is van mening dat 2040 te laat is. Het is weliswaar beter dan het Europese of nationale beleidsdoel, maar we zien ook dat we de doelen van Parijs inmiddels voorbijstreven[i]. Vooruitzichten voor de komende tijd zijn zorgwekkend[ii]. We zien liever dat de doelen verder worden aangescherpt.

Aanvullend is de focus van de formerende partijen op energie en warmte, en met name van woningen. Broeikasgassen worden echter voor een groot deel ook uitgestoten door industrie, transport en dierlijke landbouw. Deze oorzaken komen helaas nog niet aan bod in het resultaat van het schrijfduo en we vragen ons af welke doelen opgenomen kunnen worden om deze oorzaken van gevaarlijke klimaatverandering weg te nemen.

Partij voor de Dieren denkt dat de formerende partijen verder geïnformeerd kunnen worden over de klimaatontwrichting die we -de welvarende mensen- veroorzaken en daagt beide partijen uit om zich met de raadsleden op te geven voor het Wageningse klimaatexamen op 19 mei aanstaande.

Energie en warmte
De formerende partijen zetten met name in op voortzetting van bestaand beleid om woningen van het gas af te krijgen en meer technologische ingrepen om energie te produceren. Meer dan 15 jaar Wagenings klimaatbeleid laat echter zien dat het huidige klimaatbeleid tekortschiet om de doelen te halen. De ambities zijn laag: een lineaire trend in woningverduurzaming houdt geen rekening met het feit dat snelle grote stappen in het begin meer winst opleveren[iii] en dat de laatste loodjes altijd het zwaarst wegen. Echter loopt de werkelijkheid ook nog achter op deze ambities. In 2024 was bijvoorbeeld 15% van de Wageningse woningvoorraad gasloos, terwijl we volgens de ambitierichtlijn al op 35% hadden moeten zitten[iv]. Er zijn meer maatregelen nodig dan subsidies en advies. Ook is de begroting voor klimaat slechts 1.5% van de totale begroting en dalende in de komende jaren. Dit is voor de Partij voor de Dieren onbegrijpelijk.

Daarnaast ziet de Partij voor de Dieren graag nog een afspraak om in te zetten op radicale energiebesparing. Want wat je niet gebruikt, hoef je ook niet op te wekken.

Natuur en biodiversiteit
We willen de onderhandelende partijen aanmoedigen om stil te staan bij de intrinsieke waarde van natuur en hoe die waarde ingebed kan worden in beleid.  

Partij voor de Dieren beaamt dat aandacht voor natuur belangrijk is, maar inderdaad op zichzelf nog niet voldoende is. Om natuur en biodiversiteit te versterken, moeten er de komende periode flinke stappen worden gezet. Een ambitie als ‘gifvrij Wageningen’ is daarbij bijvoorbeeld essentieel. Dit is momenteel nog geen onderdeel van het bestaande biodiversiteitsbeleid, en we verzoeken daarom om dit ook op te nemen in het coalitieakkoord. Als we het ons goed herinneren waren beide partijen het niet oneens met de vraag of Wageningen gifvrij moet worden, tijdens het duurzaamheidsdebat.

In het schrijfresultaat staat dat " Ecologische verbindingszones zijn behouden en versterkt". Betekent dit dat de beoogde coalitie toch niet gaat inzetten op het realiseren van nieuwe verbindingszones, met name die tussen de Binnenveldse Hooilanden en de Veluwe? Dit punt komt namelijk niet voldoende duidelijk naar voren in het schrijfresultaat, terwijl het wel is besproken en (volgens de notulen) akkoord was bevonden.

Iedereen meedoen
Partij voor de Dieren Wageningen vindt het goed om te horen dat de beoogde coalitie het belangrijk vindt dat iedereen in de stad kan meedoen in de duurzaamheidstransitie. Met het succesvolle inwonersberaad over mobiliteit, nodigen we de beoogde coalitie dan ook uit om dit participatiemiddel zo snel mogelijk in te zetten op het klimaatbeleid. Door juist hiervoor een inwonersberaad in te zetten komen we tot scherpe keuzes die breed gedragen worden (mits de groep inwoners vooraf goed geïnformeerd is)[v].

Thema 10: Mobiliteit
Complimenten dat de formerende partijen zoveel mogelijk willen vasthouden aan het inwonersberaad mobiliteit. Ook een punt uit het inwonersberaad dat Partij voor de Dieren Wageningen onderschrijft, is de verlaging naar 30 km/u op alle wegen binnen de bebouwde kom. Dit zien we graag terug in het coalitieakkoord, omdat het de verkeersveiligheid in de gemeente ten goede komt[vi]. De formerende partijen willen enkele wegen 50km/u houden, maar uit de praktijk blijkt dat deze wegen onveilig zijn en juist op de 50km wegen dodelijke slachtoffers vallen[vii]. We hopen dat de partijen de formulering van dit resultaat willen heroverwegen. Tijdens het gesprek werd namelijk duidelijk dat er nog onderzoek loopt of de wegen veilig op maximaal 30km/u gesteld kunnen worden.

Mobiliteit op water
Schoon vervoer en gezonde lucht zijn essentieel in een gezonde, mobiele en inclusieve samenleving. Bij mobiliteit met een klimaatbestendige aanpak hoort daarom ook een actieplan rondom de verschoning van het type vervoer in het havenkanaal en dat aanmeert in de haven van Wageningen. Partij voor de Dieren Wageningen ziet graag dat de onderhandelende partijen een strategie voor de vaartuigen op de Wageningse wateren opneemt in het coalitieakkoord.

Afsluiting
Al met al hebben PRO en Stadspartij Wageningen toch heel wat mooie zaken op papier gekregen. We hebben er bewondering voor dat ze hun verschillen zo kunnen overbruggen. Bedankt dat jullie op dit moment in het proces al open staan voor input van de andere partijen en succes met het verwerken van al onze input.